Düşük tansiyon (hipotansiyon), kan basıncının genellikle 90/60 mmHg'nin altında olmasıdır. Pek çok kişide, özellikle genç ve zayıf yapılı kadınlarda, tansiyon yapısal olarak düşük seyreder ve hiçbir yakınmaya yol açmaz. Bu durumda tedavi gerekmez. Önemli olan, düşük tansiyonun belirtilere yol açıp açmadığı ve altta yatan bir nedenin olup olmadığıdır.
Düşük tansiyonun belirtileri
- Baş dönmesi, sersemlik hissi
- Göz kararması, bulanık görme
- Bayılma veya bayılacak gibi olma
- Halsizlik, yorgunluk, konsantrasyon güçlüğü
- Bulantı, soğuk ve soluk cilt
Sık nedenler
- Sıvı kaybı: az su içmek, ishal, kusma, aşırı terleme
- Ani ayağa kalkma (ortostatik hipotansiyon): özellikle yaşlılarda ve uzun süre yattıktan sonra
- Uzun süre aç kalmak, yemek sonrası (özellikle büyük öğünlerden sonra)
- İlaçlar: tansiyon ilaçları, idrar söktürücüler, bazı antidepresanlar
- Gebelik: ilk iki trimesterde tansiyonun biraz düşmesi olağandır
- Kalp, hormon (tiroid, böbrek üstü bezi) hastalıkları, kansızlık, ciddi enfeksiyonlar
Tansiyon düştüğünde ne yapılmalı?
- Hemen oturun veya uzanın; mümkünse bacaklarınızı biraz yukarı kaldırın.
- Kendinizi toparlayınca yavaşça ve aşamalı olarak doğrulun.
- Su için; gün içinde yeterli sıvı alımına dikkat edin.
- Sık yinelenen durumlarda öğünleri küçük ve sık tutun, ani pozisyon değişikliklerinden kaçının.
- Kullandığınız ilaçlar varsa dozlarını kendiniz değiştirmeyin; hekiminize danışın.
Ne zaman acil servise başvurmalı?
Düşük tansiyona bayılma, bilinç bulanıklığı, göğüs ağrısı, nefes darlığı, hızlı ve zayıf nabız, soğuk-terli cilt, yüksek ateş veya şiddetli ishal-kusma eşlik ediyorsa 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun. Sık sık baş dönmesi veya bayılma yaşıyorsanız nedeninin araştırılması için bir iç hastalıkları veya kardiyoloji uzmanına görünün.
Ölçtüğünüz değeri tansiyon değerlendirme aracı ile de inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Düşük tansiyon kaçtır?
Genellikle büyük tansiyonun 90 mmHg'nin veya küçük tansiyonun 60 mmHg'nin altında olması düşük tansiyon kabul edilir. Ancak bu değerler yakınma yoksa çoğu kişi için normaldir.
Düşük tansiyon tehlikeli mi?
Belirti vermeyen düşük tansiyon genellikle tehlikeli değildir. Bayılma, düşme ve yaralanma riski yaratması, ani başlaması veya ciddi bir hastalığın (kanama, enfeksiyon, kalp sorunu) belirtisi olması durumunda önemlidir.
Tansiyon düşünce tuzlu ayran içmek işe yarar mı?
Sıvı ve tuz alımı, sıvı kaybına bağlı geçici düşüşlerde yardımcı olabilir. Ancak kalp yetmezliği, böbrek hastalığı veya yüksek tansiyon tedavisi alanlarda tuz alımı sakıncalı olabilir; sık tekrarlayan düşüşlerde nedeni hekimle birlikte araştırılmalıdır.
Ayağa kalkınca gözlerimin kararması normal mi?
Ani ayağa kalkınca birkaç saniye süren hafif sersemlik sık görülür. Sık tekrarlıyor, uzun sürüyor veya bayılmaya yol açıyorsa ortostatik hipotansiyon açısından değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Brignole M, et al. 2018 ESC Guidelines for the diagnosis and management of syncope. European Heart Journal, 2018.
- Freeman R, et al. Consensus statement on the definition of orthostatic hypotension. Clinical Autonomic Research, 2011.
Bu sayfa yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurunuz.